HellasQCI: η Ελλάδα αναβαθμίζει την ασφάλεια των ευαίσθητων δεδομένων και των κρίσιμων υποδομών

Στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού της Ελλάδας, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανακοίνωσε την έναρξη υλοποίησης του ευρωπαϊκού συγχρηματοδοτούμενου έργου «HellasQCI». Με τον τρόπο αυτό, η χώρα συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Ασφαλούς Υποδομής Κβαντικής Επικοινωνίας «EuroQCI» , με στόχο την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής υποδομής δικτύων κβαντικών υποδομών (Quantum Communication Infrastructure – QCI).

Πρόκειται για ένα έργο το οποίο θα συμβάλει στην αναβάθμιση της ασφάλειας των ευαίσθητων δεδομένων και των κρίσιμων υποδομών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Ειδικότερα:

  • Τα νέα δίκτυα του HellasQCI θα ενισχύσουν την προστασία των κυβερνητικών θεσμών, τα κέντρα δεδομένων, τις δομές υγείας, τα ενεργειακά δίκτυα, καθώς επίσης και άλλες κρίσιμες υποδομές, με σκοπό να αποτελέσει σύντομα έναν από τους βασικούς πυλώνες της νέας Στρατηγικής Κυβερνοασφάλειας της Ε.Ε. για τις επόμενες δεκαετίες.
  • Η ανάπτυξη των τεχνολογιών που απαιτούνται στο πλαίσιο του έργου θα ενδυναμώσει τις ευρωπαϊκές επιστημονικές και τεχνολογικές ικανότητες στην Κυβερνοασφάλεια και τις κβαντικές τεχνολογίες.
  • Το EuroQCI θα βελτιώσει την ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία και την ανταγωνιστικότητα στον βιομηχανικό τομέα, ενώ σε εθνικό επίπεδο οι τεχνολογίες που θα αναπτυχθούν από το HellasQCI θα συμπληρώσουν τις υπάρχουσες υποδομές επικοινωνίας.
  • Ανοίγει ο δρόμος για την παροχή υπηρεσιών κβαντικής διανομής κλειδιών (QKD), οι οποίες αποτελούν εξαιρετικά ασφαλείς μορφές κρυπτογράφησης και θα αναβαθμίσουν τα επίπεδα ασφάλειας τόσο στη διαβίβαση ευαίσθητων δεδομένων όσο και στις κρίσιμες υποδομές σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στο πλαίσιο του έργου:

  • Τα εθνικά κβαντικά δίκτυα επικοινωνίας των κρατών που συμμετέχουν στο EuroQCI θα επικοινωνούν μεταξύ τους. Για τον σκοπό αυτό. θα σχεδιαστούν και θα υλοποιηθούν εθνικά δίκτυα κβαντικής επικοινωνίας που θα συνδέουν στρατηγικές τοποθεσίες στην Ελλάδα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο Κρήτης) με τους τρεις Οπτικούς Επίγειους Σταθμούς (Χελμό, Χολομώντα και Σκίνακα).
  • Θα πραγματοποιηθεί μία σειρά δοκιμών χρήσης (use cases) στον Δημόσιο τομέα, τις επιχειρήσεις και τα ερευνητικά κέντρα και
  • Θα διεξαχθούν τεχνικές εκπαιδεύσεις για φορείς και σε τελικούς χρήστες.

Το HellasQCI συντονίζει και υλοποιεί το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ ΑΕ – GRNET), εποπτευόμενος φορέας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το έργο έχει διάρκεια 30 μήνες και θα ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2025, με χρηματοδότηση κατά 50% από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Digital Europe Programme – DEP) και κατά 50% από εθνικούς πόρους. Οι τεχνικές λεπτομέρειες του έργου παρουσιάστηκαν την Πέμπτη, στην εκδήλωση ανακοίνωσης του HellasQCI που πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Ο Υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε: «Με μεγάλη χαρά ανακοινώνουμε την έναρξη του έργου HellasQCI που συντονίζει και υλοποιεί το ΕΔΥΤΕ. Πρόκειται για ένα έργο που θα δώσει τη δυνατότητα τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, όσο και σε κάθε κράτος – μέλος ξεχωριστά, να αναβαθμίσουν τις υποδομές τους στον τομέα της Κυβερνοασφάλειας. Σε μια εποχή που οι προκλήσεις γύρω από την Κυβερνοασφάλεια αυξάνουν διαρκώς, είναι σημαντικό να βρισκόμαστε μαζί με τους εταίρους μας στην πρωτοπορία των εξελίξεων και των πρωτοβουλιών για την ασφαλή διαβίβαση δεδομένων».

Ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Αθανάσιος Στάβερης δήλωσε: «Το HellasQCI, η ελληνική πρόταση για την ανάπτυξη εθνικών δικτύων κβαντικών υποδομών, στην οποία συμμετέχουν 14 οργανισμοί, αξιολογήθηκε και κρίθηκε τεχνικά άρτια από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επόμενο βήμα αποτελεί η περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου σε συνεργασία με τα άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε. ως μέρος της Πρωτοβουλίας EuroQCI. Θερμά συγχαρητήρια σε όλες τις ομάδες που εργάστηκαν για την υλοποίηση αυτού του σπουδαίου έργου».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET) Αριστείδης Σωτηρόπουλος δήλωσε: «Είναι μεγάλη μας τιμή που το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εμπιστεύτηκε στην ΕΔΥΤΕ τον συντονισμό του έργου HellasQCI, της Εθνικής Υποδομής Κβαντικής Επικοινωνίας και σήμερα ξεκινάει η υλοποίησή της ώστε να αποτελέσει τμήμα του EuroQCI, αναβαθμίζοντας την ασφάλεια των δικτυακών επικοινωνιών τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ΕΔΥΤΕ εξάλλου έχει κύριο ρόλο σε όλες τις ευρωπαϊκές υποδομές νέφους/υπηρεσιών όπως EOSC, EUDAT, EGI, GÉANT, PRACE και EuroHPC και είμαστε υπερήφανοι που θα υλοποιήσουμε την νέα αυτή κβαντική δικτυακή υποδομή. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω όλους τους εταίρους της πρότασης, καθώς και τον συντονιστή της πρότασης Δρ. Ηλία Παπασταματίου, Senior Project Manager του ΕΔΥΤΕ, γι’ αυτό το πολύ θετικό, συλλογικό αποτέλεσμα».